TOP
h

Boğaziçi Asya Araştırmaları Merkezi

Trump-Kim Zirvesi Neden İptal Edildi?

ABD Başkanı Donald Trump, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’la 12 Haziran’da Singapur’da yapacağı görüşmenin şimdilik iptal edildiğini duyurdu.

 

Trump’ın “İptal” Mektubu

Beyaz Saray’ın yayınladığı mektupta Trump, Kim Jong-un’un son dönemde yaptığı “düşmanca ve öfkeli” açıklamalar nedeniyle bu kararı aldığını belirtti. Trump mektubunda, Kim Jong-un için, “Seninle orada olmayı dört gözle bekliyordum. Maalesef, en son ifadende gösterdiğin muazzam öfke ve açık düşmanlığa dayanarak, şu anda bu toplantıyı yapmanın uygunsuz olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Başkan ayrıca, ABD’nin askeri güçlerinin Güney Kore ve Japonya ile birlikte bölgede “ hiç olmadıkları kadar hazır olduklarını” açıkladı ve Kuzey Kore’yi “pervasızca davranmaması” konusunda uyardı.

12 Haziran Zirvesi için ABD tarafından basılan hatıra parası: Kim için “Yüce Lider” ifadesi kullanılıyor.

“İptal mektubu”nun ardından ABD hisseleri gerilerken, bu ülkenin 10 yıllık hazine tahvil getirileri yüzde 2.97 ile günün dip seviyesini gördü.

 

Tepkiler Sürecin Devamı Lehinde

İptal kararı dünya kamuoyunda da büyük şaşkınlığa sebep oldu. “Savaş baltalarının yeniden çıktığı” yorumları yapıldı.

Trump’ın hamlesine Seul’den yanıt jet hızıyla geldi. Devlet Başkanı Moon Jae, Washington ve Pyongyang arasında doğrudan görüşmelerin yapılması gerektiğini aktardı ve Kore Yarımadası’nın nükleer silahlardan arındırılma sürecinini akamete uğramaması gerektiğinin altını çizdi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise tarafların “çelik gibi sinirlere sahip olmasıyla” ortak hedeflere ulaşmayı sağlayacak bir diyaloğun mümkün olacağını kaydetti.

 

Tırmanan Gerilim İpleri Kopardı

Kuzey Kore, Güney’le imzaladığı Panmunjom Deklarasyonu’nda yarımadanın nükleer silahlardan arındırılması vizyonunu paylaşsa da bunun ABD tarafından “dikte edilmesi”nden rahatsızlık duyuyor. ABD’nin ısrarı sürerse zirvenin “yeniden değerlendirilebileceğine” dair bir açıklama geçtiğimiz hafta Kuzey Koreli bir dışişleri bakanlığı yetkilisinden gelmiş; silahsızlanmanın iki taraflı olması gerektiği vurgulanmıştı.

ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence ise Pyongyang yönetiminin ABD Başkanı Trump’ı “oyalamaması”nı istemiş, böyle bir durumun büyük bir hata olacağı yönünde görüş bildirmişti.

Restleşme 24 Mayıs itibariyle iplerin koparılmasına sebep oldu. Böylece, Nisan sonunda Kore Yarımadası’nda kendini iyice hissettiren barış rüzgarı etkisini yitirdi.

Tüm bu olumsuz gelişmelere rağmen “Singapur biletlerini iptal etmek için henüz erken olduğu” görüşünü paylaşan yorumcuların sayısı az değil.

 

Güvercini Vururlar mı?

Önümüzdeki günlerde iki taraftan da barışı zora sokacak bazı askeri hamleler söz konusu olabilir.

Pyongyang’ın Kuzey Pasifik’te olası bir atmosferik nükleer denemesi Birleşik Devletler kıyıları için açık bir radyasyon tehlikesi anlamına geliyor.

2017 sonbaharından itibaren Pyongyang’ın bu kapsamda bir deneme yapacağına dair endişeler artmış, ABD’den böyle bir kalkışmanın açık tehdit olarak algılanacağına dair çok sayıda açıklama gelmişti.

Barışı zora sokabilecek bir başka seçenek de ABD’nin Rockwell B-1 stratejik bombardıman uçaklarının bölgedeki manevraları olacaktır. Kuşkusuz böyle bir durum, Kuzey Kore’ye yönelik bir meydan okuma olarak algılanacak; misilleme ihtimalini gündeme getirecektir.

Bu tür askeri seçeneklerin yeniden masaya konulabileceğine dair sinyaller zayıf da olsa bulunuyor. Ancak bu, diyaloğun bıçak gibi kesileceğini ve kalıcı barış vizyonundaki kazanımların yok olacağını göstermiyor.

Zaten Trump’ın mektubu diplomasi kapısının henüz kapanmadığını ima ediyor; Başkan “bir gün seninle görüşmeyi dört gözle bekliyorum” ifadesiyle Kim’e yumuşama mesajı göndermeyi ihmal etmiyor.

 

Herkes Barış İsterken Neden Savaş Olsun?

Bu noktada tarafların ne kadar istekli olduğunu göz önüne almak gerek. Nükleer silahlardan arındırılmış bir Kore’nin hem ABD ve müttefikleri hem de Çin için ehven olduğu düşünüldüğünde müzakerelerin er ya da geç kaldığı yerden devam edeceğini ön görebiliriz.

Güney Kore’den Trump’a giden “süreci devam ettir” çağrısı önümüzdeki günlerde yoğunlaşacağı gibi Çin’in Kuzey Kore üzerindeki yaptırım gücü de müzakerelerin sürmesi yönünde yoğunlaşacaktır.

 

BAAM Direktörü

besermehmetenes@gmail.com